ΑΣΙΑ

Το Μπάλα Χισάρ και η πραγματική εθνική επέτειος του Πακιστάν

Αύγουστος 2001. Μιας και βρίσκομαι στην Πεσαβάρ, και ενόψει των εορτασμών της εθνικής επετείου του Πακιστάν, δεν υπήρχε περίπτωση να μην επισκεφθώ νωρίς το απόγευμα το τοπόσημο που έχει ταυτιστεί με την ανακήρυξη της ανεξαρτησίας της νοτιοασιατικής αυτής χώρας. Το Μπάλα Χισάρ είναι το φρούριο όπου όπως λέγεται έγινε η πρώτη έπαρση της πακιστανικής σημαίας στις εννέα το πρωί της 15ης Αυγούστου 1947. Καθώς πρόκειται για (παρα-)στρατιωτική εγκατάσταση, αρχηγείο των συνοριοφυλάκων, φροντίζω να προμηθευτώ έγγραφη άδεια εισόδου. Τα τοπικά Frontiers Corps, στα οποία το πακιστανικό κράτος έχει εκχωρήσει το φρούριο, είναι μία από τις τέσσερις παραστρατιωτικές συνοριακές δυνάμεις της χώρας που δραστηριοποιούνται στις βορειοδυτικές επαρχίες και στο Μπαλουχιστάν. Οι 70.000 άνδρες που τα στελεχώνουν, έχουν ως αποστολή την φύλαξη των συνόρων με το Αφγανιστάν και με το Ιράν. Εδώ στην Πεσαβάρ έχουν την έδρα τους τα FC KPK North (Frontier Corps Khyber Pakhtunkhwa North), ενώ το Lower South Waziristan District ή FC KPK South την έχουν στην Γουάνα, τα FCB North στην Κουέτα και τα FCB South στην Τουρμπάτ.
Το φρούριο περικλείεται από τέσσερις σημαντικούς δρόμους της πόλης: στα νότια και νοτιοανατολικά από τον θρυλικό Grand Trunk Road που ξεκινά δυτικά της Καμπούλ και διασχίζοντας με κατεύθυνση από τα δυτικά στα ανατολικά Αφγανιστάν, Πακιστάν, Ινδία και Μπανγκλαντές καταλήγει στο λιμάνι της Τεκνάφ, στα δυτικά και βορειοδυτικά από τον Fort Rοad και στα βόρεια και βορειοανατολικα από τoν Περιφερειακό (Circular Road).
Μεγαλύτερο ενδιαφέρον και από την έπαρση της σημαίας, έχει και η ίδια η ημερομηνία που γιορτάζεται η ανεξαρτησία του Πακιστάν.
Όπως στην Ελλάδα αμφισβητείται η σύμπτωση της ημερομηνίας εορτασμού της εθνικής γιορτής της 25 Μαρτίου με την πραγματική ημερομηνία κήρυξης της Επανάστασης του 1821, έτσι και στο Πακιστάν υπάρχει μια ανάλογη διχογνωμία με αποτέλεσμα να έχουν δύο διαφορετικές ημερομηνίες ανακήρυξης της ανεξαρτησίας.
Η ανεξαρτησία του Πακιστάν γιορτάσθηκε για πρώτη φορά στις 15 Αυγούστου 1947 οπότε γιορτάστηκε ταυτόχρονα και η ανεξαρτησία της Ινδίας. Ο «Κουαίντ-ι-Άζαμ» («Μεγάλος Ηγέτης») ή «Μπάμπα-ι-Κουώμ» (Πατέρας του Έθνους») όπως αποκαλείται ο ιστορικός ηγέτης των Πακιστανών Μωχάμεντ Αλή Τζίνα, σε ραδιοφωνικό του διάγγελμα στις 15 Αυγούστου 1947 χαιρέτισε την ημέρα αυτή ως ημέρα ανεξαρτησίας του Πακιστάν. Μάλιστα, η ημερομηνία αυτή συνέπιπτε και με την τελευταία Παρασκευή του Ραμαζανιού και για τον λόγο αυτό ο Τζίνα ζήτησε από τους ακροατές να προσευχηθούν για την νέα χώρα. Στις 09:15 το πρωί ορκίστηκε πρώτος γενικός κυβερνήτης του Πακιστάν.
Ωστόσο, στην πρώτη επέτειο, οι εφημερίδες δημοσίευσαν τα εορταστικά τους αφιερώματα, όχι στις 15 αλλά στις 14 Αυγούστου 1948. Επίσης στις 14 Αυγούστου 1948 πραγματοποιήθηκε η παρέλαση στο Κλίφτον Μαιηντάν στο Καράτσι και παρότι εργάσιμη η ημέρα (Σάββατο) ανακηρύχθηκε αργία.
Καθώς οι Άγγλοι στα επίσημα έγγραφα θα αποχωρούσαν τα μεσάνυχτα της 14ης Αυγούστου, λογικό ήταν η ανεξαρτησία να ξεκινούσε την 15η Αυγούστου. Ο αστικός μύθος όμως που δημιουργήθηκε ήθελε να έχει συμφωνηθεί με τους Άγγλους να αποχωρήσουν ένα λεπτό πριν τα μεσάνυχτα από το Πακιστάν άρα και ένα λεπτό νωρίτερα από την αποχώρησή τους από την Ινδία. Έτσι επελέγη ως ημέρα ανεξαρτησίας η 14η Αυγούστου και όχι η 15η. Προφανώς η γενεσιουργός αιτία αυτού του αστικού μύθου ήταν πως οι Πακιστανοί δεν ήθελαν να μοιράζονται την ίδια ημέρα εθνικής εορτής με την Ινδία που γιορτάζει την ανεξαρτησία της στις 15 Αυγούστου.

Από τις σκέψεις μου αυτές γύρω από τους αστικούς μύθους πάνω στους οποίους έχουν δομηθεί «επίσημες ιστορίες» και ενώ χάζευα την θέα από το Μπάλα Χισάρ προς τα νότια, με διακόπτει η τρομπέτα που αναγγέλλει την υποστολή της σημαίας στο φρούριο όπου όπως λέγεται έγινε η πρώτη έπαρση της Πακιστανικής σημαίας.

Από το έκτασης 40.000 τετραγωνικών μέτρων φρούριο, το οποίο βρίσκεται σε ένα υπερυψωμένο σημείο στο κέντρο της πόλης, 27 μέτρα πάνω από τον κύριο δρόμο της, η θέα είναι πανοραμική και έτσι μπορώ να δω την πόλη, την κοιλάδα της Πεσαβάρ και τα βουνά ολόγυρα.

Μπάλα Χισάρ στα πέρσικα, τα πάστο και στην ούρντου θα πει «Υπερυψωμένο Φρούριο». Το όνομα αυτό του το έδωσε τον 18ο αιώνα ο Αφγανός Παστούν βασιλιάς Τιμούρ Σαχ Ντουράνι που το χρησιμοποίησε ως έδρα της χειμερινής πρωτεύουσας της αυτοκρατορίας του, με θερινή πρωτεύουσα την Καμπούλ.

Το φρούριο χτίστηκε μεταξύ 1526 και 1530, καταστράφηκε από τους Σιχ στον πόλεμο το 1823 και ξανακτίστηκε το 1830, ενώ το 1949 το περιήλθε στην κυριότητα του στρατού. Ορισμένοι ιστορικοί θεωρούν, βασιζόμενοι στα γραπτά ενός Κινέζου περιηγητή, του Χιουέν Τσανγκ, ότι στην θέση του φρουρίου υπήρχαν ανάκτορο και ακρόπολη ήδη από το 630 μ.Χ.

Καθώς είμαστε από το πρωί στο πόδι και την έχουμε βγάλει με νερό και «street food» αποφασίζουμε τελειώνοντας την επίσκεψή μας στο φρούριο με τα διάφορά αξιοθέατά του, όπως κανόνια και κρεμάλες και στο μουσείο του με εκθέματα όπως όπλα, λάβαρα και στολές, η οποία επίσκεψη μας επιτράπηκε με ειδική γραπτή άδεια από το διοικητήριο των «ραίηντζερς», να πάμε να φάμε σαν άνθρωποι κανονικό φαγητό. Διαλέγουμε ένα αφγανικό εστιατόριο, το οποίο αποδεικνυεται απροσδόκητα φθηνό. Διαβάζω στην απόδειξη για γεύμα δύο ατόμων:

K-Palau 30 x 1 = 30

Beef kabab 40 x 2 = 80

2 bread x 3 = 6

2 ice cream x 10 = 20

1 Mineral water x 10 = 20

Σύνολο για μία μερίδα κοτόπουλο, μία μοσχάρι, 2 παγωτά, ψωμί και εμφιαλωμένο νερό, κάτι λιγότερο από 2 ευρώ! Με αυτά τα λεφτά, αν κάναμε διακοπές στην Μύκονο αντί για το Πακιστάν, είναι ζήτημα αν θα μας έφταναν για ένα παγωτό να το μοιραστούμε στα δύο.

See less

Σχολιάστε